Strona główna - Naczelny Sąd Administracyjny

Warszawa, 3 czerwca 2026 r.

Naczelny Sąd Administracyjny

Biuro Orzecznictwa

Komunikat bieżący nr 18/26                              Pytanie prejudycjalne do Trybunału   

                                                                          Sprawiedliwości Unii Europejskiej

1) Czy art. 15 ust. 1 i ust. 2 lit. d w związku z art. 15 ust. 3 lit. a, b i c dyrektywy 2006/123/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. dotyczącej usług na rynku wewnętrznym (Dz. Urz. UE L 376/36; dalej: dyrektywa usługowa) należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on regulacji zawartej w akcie prawa miejscowego, która wprowadza generalne ograniczenia lub zakazy stosowania określonych form reklamy zewnętrznej przez usługodawców prowadzących działalność reklamową, przy jednoczesnym dopuszczeniu stosowania takich samych lub porównywalnych form reklamy na infrastrukturze pozostającej pod kontrolą jednostki samorządu terytorialnego albo wykorzystywanej na podstawie umów zawartych z tą jednostką – w sytuacji gdy wewnętrzna sprzeczność tej regulacji, przejawiająca się w tym, że ten sam organ stanowiący zakwalifikował elementy tej infrastruktury jako urządzenia reklamowe na potrzeby podatku od nieruchomości, a jednocześnie traktuje je jako infrastrukturę komunalną wyłączoną spod reżimu reklamowego uchwały, może prowadzić do wniosku, że wprowadzone ograniczenia nie były obiektywnie konieczne do osiągnięcia deklarowanego celu ochrony krajobrazu.

2) Czy art. 15 ust. 3 lit. a, b i c dyrektywy usługowej należy interpretować w ten sposób, że przy ocenie niedyskryminacyjnego, koniecznego i proporcjonalnego charakteru wymogu ograniczającego dostęp do działalności usługowej znaczenie ma okoliczność, iż podmiot publiczny ustanawiający ten wymóg jest jednocześnie właścicielem infrastruktury objętej wyjątkami od tego wymogu lub odnosi korzyści z działalności prowadzonej na tej infrastrukturze.

Jednocześnie Sąd orzekający postanowił zawiesić postępowanie w sprawie.

Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego

 z dnia 2 czerwca 2026 r., sygn. akt II OSK 1153/25.

                                                                                                                                   Warszawa, 28 maja 2026 r.

Naczelny Sąd Administracyjny
Biuro Orzecznictwa

Komunikat bieżący nr 17/26                              Pytanie prejudycjalne do Trybunału    
                                                                          Sprawiedliwości Unii Europejskiej

1. Czy państwo członkowskie wprowadzając w dniu 5 marca 2022 r. stawkę VAT 0% (zwolnienie z prawem do odliczenia) w przypadkach nieodpłatnych dostaw towarów i świadczenia usług (odpowiednik art. 16 i art. 26 dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE z 2006 r. L Nr 347, s. 1; dalej dyrektywa 2006/112/WE) wykorzystywanych na cele związane z pomocą ofiarom skutków działań wojennych na terytorium Ukrainy przekroczyło zakres swobody implementacyjnej przyznanej w dyrektywie 2006/112/WE, w tym m.in. w art. 98 tej dyrektywy, stosując środek nieprzewidziany w tym przepisie ani w jego załączniku III, w momencie gdy nie istniała jeszcze podstawa prawna z art. 101a dyrektywy 2006/112/WE oraz w braku potwierdzonego odstępstwa przewidzianego w art. 395, ewentualnie w art. 396 dyrektywy 2006/112/WE.
2. Czy art. 98 oraz art. 101a dyrektywy 2006/112/WE w brzmieniu nadanym dyrektywą Rady (UE) 2022/542 z dnia 5 kwietnia 2022 r. w sprawie zmiany dyrektyw 2006/112/WE i (UE) 2020/285 w zakresie stawek podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE z 2022 r. L Nr 102, s. 1), w związku z decyzjami Komisji (UE) 2022/1108 z dnia 1 lipca 2022 r. oraz 2023/829 z dnia 17 kwietnia 2023 r. w sprawie zwolnienia przywozu z należności celnych przywozowych i z VAT w odniesieniu do towarów, które mają być dystrybuowane lub nieodpłatnie udostępniane na rzecz osób uciekających przed wojną w Ukrainie oraz osób potrzebujących w Ukrainie (Dz. Urz. UE z 2022 r. L Nr 178, s. 57; Dz. Urz. UE z 2023 r. L Nr 104, s. 25) oraz w związku z zasadami neutralności podatkowej, równego traktowania i proporcjonalności należy interpretować w ten sposób, że dopuszczają one uregulowanie państwa członkowskiego (praktykę krajową) przewidujące zastosowanie stawki VAT 0% (zwolnienia z prawem do odliczenia) do świadczeń wykonywanych na cele związane z pomocą osobom uciekającym przed wojną w Ukrainie, obejmujących zapewnienie zakwaterowania, wyżywienia i podstawowe warunki bytowe, jeżeli świadczenia te są wykonywane na podstawie umów z organami administracji publicznej i finansowane ze środków publicznych.
3. W razie odpowiedzi twierdzącej na pytanie drugie, czy zasady neutralności podatkowej i równego traktowania należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwiają się one wykładni prawa krajowego i praktyce krajowej, zgodnie z którą zastosowanie stawki VAT 0% (zwolnienia z prawem do odliczenia) jest wyłączone dlatego, że umowa o wykonanie świadczeń pomocowych została zawarta z wojewodą (organ administracji rządowej w województwie), a nie z jednostką samorządu terytorialnego albo innym podmiotem literalnie wymienionym w przepisie krajowym, jeżeli świadczenia są identyczne pod względem celu, charakteru, beneficjenta końcowego i skutku ekonomicznego.
4. Czy art. 2 ust. 1 lit. c) dyrektywy 2006/112/WE należy interpretować w ten sposób, że środki wypłacane przedsiębiorcy przez wojewodę (organ administracji rządowej w województwie) w nadzwyczajnych okolicznościach kryzysu humanitarnego, według ryczałtowej stawki ustalonej w celu zapewnienia zakwaterowania, wyżywienia i podstawowych warunków bytowych osobom uciekającym przed wojną w Ukrainie, stanowią wynagrodzenie za odpłatne świadczenie usług do świadczenia, których zobowiązane jest państwo członkowskie (pomoc humanitarna).
5. Czy w związku z powyższym, przedsiębiorca otrzymujący środki od państwa członkowskiego, w związku z wykonywaniem zadań tego państwa, działa w charakterze podatnika VAT w rozumieniu art. 9 ust. 1 dyrektywy 2006/112/WE.
6. Czy art. 73 dyrektywy 2006/112/WE należy interpretować w ten sposób, że środki wypłacane przedsiębiorcy przez wojewodę (organ administracji rządowej w województwie) w nadzwyczajnych okolicznościach kryzysu humanitarnego, jak w okolicznościach przedmiotowej sprawy, wchodzą w zakres podstawy opodatkowania tego przedsiębiorstwa.
7. Czy żądanie przez organy podatkowe państwa członkowskiego zapłaty VAT w sytuacji, w której organy tego samego państwa, odpowiedzialne za wypłatę środków publicznych, nie przyjmowały do realizacji faktur VAT z tymże podatkiem, należy traktować jako sankcję administracyjną o charakterze penalnym, szczególnie w sytuacji kiedy za tym żądaniem idzie obowiązek zapłaty odsetek za zwłokę, a tym samym mieści się ono w zakresie uprawnień państwa członkowskiego, zgodnie z art. 273 dyrektywy 2006/112/WE w związku z art. 325 ust. 1 i 2 TFUE i art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864/30; dalej TUE).
8. Czy zgodne z zasadą pewności prawa i wynikającą z niej zasadą uzasadnionych prawnych oczekiwań (zasadą ochrony zaufania), zasadą państwa prawa (art. 2 TUE), zasadą prawa do dobrej administracji (art. 41 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej – Dz. Urz. UE z 2016 r. C Nr 202, s. 389) oraz zasadą proporcjonalności jest obciążenie, pod tytułem podatkowym, przedsiębiorcy kwotami pieniężnymi za wyświadczoną przez niego w imieniu państwa członkowskiego pomoc humanitarną na rzecz uchodźców z Ukrainy.

Jednocześnie Sąd orzekający postanowił zawiesić postępowanie w sprawie.
Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu 
 z dnia 27 maja 2026 r., sygn. akt I SA/Wr 1/26.

Warszawa, dnia 20 maja 2026 r.

Naczelny Sąd Administracyjny

Biuro Orzecznictwa

Komunikat bieżący nr 16/26                            Zagadnienie prawne przekazane NSA

                                                                                               (I OPS 1/26)

            Czy dochód należny za dany okres, uzyskany jednorazowo na podstawie art. 8 ust. 12 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. 2025.1214 t.j. z dnia 2025.09.03), którego kwotę uwzględnia się w dochodzie osoby lub rodziny przez okres, za który uzyskano ten dochód, winien być rozliczany – „na przyszłość”, tj. od daty jego uzyskania, czy też „wstecz”, tj. za miesiące, za które przysługuje otrzymane świadczenie.

Wniosek Prokuratora Generalnego z 4 maja 2026 r.,

 znak: 1001-4.Zp.11.2026.

Warszawa, 15 maja 2026 r.

Naczelny Sąd Administracyjny

Biuro Orzecznictwa

Komunikat bieżący nr 15/26                              Pytanie prejudycjalne do Trybunału   

                                                                          Sprawiedliwości Unii Europejskiej

Czy odpłatna dzierżawa gruntu, wykonywana w sposób ciągły i długotrwały przez osobę fizyczną formalnie nieprowadzącą działalności gospodarczej, może zostać uznana za wykonanie działalności gospodarczej w rozumieniu art. 9 ust. 1 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie  wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. 2006 L 347, s.1), a w konsekwencji skutkować uznaniem, że późniejsza sprzedaż tego gruntu następuje w ramach czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od wartości dodanej.

Jednocześnie Sąd orzekający postanowił zawiesić postępowanie w sprawie.

Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego

 z dnia 14 maja 2026 r., sygn. akt I FSK 1408/23.

Warszawa, 8 maja 2026 r.

Naczelny Sąd Administracyjny

Biuro Orzecznictwa

Komunikat bieżący nr 14/26                              Pytanie prejudycjalne do Trybunału   

                                                                          Sprawiedliwości Unii Europejskiej

Czy użyte w art. 2 ust. 3 Dyrektywy 2003/96/WE z dnia 27 października 2003 r. w sprawie restrukturyzacji wspólnotowych przepisów ramowych dotyczących opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej (Dz. Urz. U.E. z dnia 31 października 2003 r. Nr L 283/51) określenie „dodatek do paliw silnikowych" obejmuje swoim zakresem produkt o właściwościach biobójczych i konserwujących który po dodaniu do paliwa nie zmienia jego właściwości fizykochemicznych.

Jednocześnie Sąd orzekający postanowił zawiesić postępowanie w sprawie.

Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego

 z dnia 7 maja 2026 r., sygn. akt I FSK 581/23.

Warszawa, 24 kwietnia 2026 r.

Naczelny Sąd Administracyjny

Biuro Orzecznictwa

Komunikat bieżący nr 13/26                              Pytanie prejudycjalne do Trybunału    

                                                                          Sprawiedliwości Unii Europejskiej

Czy art. 9 ust. 2 i ust. 3 w zw. z art. 3 ust. 1 Konwencji o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do wymiaru sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska, sporządzonej w Aarhus w dniu 25 czerwca 1998 r. (Dz. U. UE, seria L z 2005 r., nr 124, s. 1), w związku z art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (Dz. U. UE, seria C z 2007 r. nr 303, s. 1) należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwiają się one regulacjom prawa krajowego, które uzależniają dopuszczalność wniesienia skargi do sądu administracyjnego na akt normatywny w postaci uchwały organu gminy (w sprawie zintegrowanego planu inwestycyjnego), od wykazania przez podmiot wnoszący skargę naruszenia jego własnego, indywidualnego i bezpośredniego interesu prawnego (uprawnienia), co w konsekwencji wyklucza dopuszczalność wniesienia skargi przez organizację społeczną, działającą w imieniu członków zainteresowanej społeczności lokalnej.

Jednocześnie Sąd orzekający postanowił zawiesić postępowanie w sprawie.

Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie

 z dnia 15 kwietnia 2026 r., sygn. akt II SA/Lu 122/26.